شیر پروانهای یک نوع شیر است که برای کنترل جریان مواد در یک سیستم لولهکشی استفاده میشود. این شیرها معمولاً برای قطع و وصل جریان یا تنظیم دقیق جریان مورد استفاده قرار میگیرند و به دلیل طراحی ساده و کارآمدشان، در بسیاری از صنایع محبوب هستند.
شیر پروانهای از یک دیسک دایرهای شکل تشکیل شده است که در مرکز به یک میله متصل است. این دیسک در داخل بدنه شیر قرار دارد و میتواند به صورت چرخشی حرکت کند. وقتی دسته شیر چرخانده میشود، دیسک به صورت چرخشی حرکت میکند و از حالت کاملاً عمود بر جریان (بسته) به حالت کاملاً موازی با جریان (باز) تغییر وضعیت میدهد. در نتیجه، میتوان جریان را به آرامی و دقیق تنظیم کرد.
شیر پروانهای به دلیل اندازه کوچک، وزن سبک، نصب و نگهداری آسان و هزینه پایین تولید، برای کاربردهای مختلفی از جمله سیستمهای تهویه مطبوع، کنترل آب، و مواد شیمیایی استفاده میشود. همچنین میتوانند در دماها و فشارهای مختلف کار کنند و از مواد متنوعی ساخته میشوند تا با شرایط خاصی از کاربردها سازگار باشند.
شیر پروانهای در انواع مختلفی با توجه به طراحی، نوع مواد استفاده شده، نوع عملگر و کاربردهای خاص تولید میشود. در اینجا به برخی از رایجترین انواع شیر پروانهای اشاره میکنیم:
- شیر پروانهای با عملگر دستی: این نوع شیرها با استفاده از یک دسته یا چرخ دستی کار میکنند و برای کاربردهایی که نیاز به تنظیم دستی دارند مناسب هستند.
- شیر پروانهای با عملگر برقی: این شیرها با استفاده از موتورهای برقی کنترل میشوند و برای کاربردهای اتوماتیک و دور از دسترس مناسب هستند.
- شیر پروانهای با عملگر پنوماتیکی: از هوای فشرده برای باز و بسته کردن شیر استفاده میکنند و برای کنترل سریع و دقیق جریان مورد استفاده قرار میگیرند.
- شیر پروانهای با عملگر هیدرولیکی: از فشار مایع برای عملکرد شیر استفاده میکنند و در کاربردهایی با نیاز به نیروی زیاد برای کنترل شیر به کار میروند.
- شیر پروانهای محوری (Axial): دیسک شیر در محور خط لوله قرار میگیرد و کاهش فشار کمتری نسبت به سایر انواع ایجاد میکند.
- شیر پروانهای تک فلنج (Wafer): بین دو فلنج لوله قرار میگیرد و برای سیستمهایی با فضای محدود مناسب است.
- شیر پروانهای دو فلنج (Lug): دارای پایههایی است که به فلنجها متصل میشوند و امکان نصب و جداسازی آسانتر را فراهم میکند.
- شیر پروانهای با طراحی سه تکه: این شیرها از سه بخش اصلی تشکیل شدهاند که به راحتی قابل جداسازی و تعمیر هستند.
شیرهای پروانهای همچنین میتوانند بر اساس نوع مواد سازنده دیسک، نوع آببندی و پوششهای خاص دستهبندی شوند. انتخاب نوع شیر پروانهای باید بر اساس کاربرد مورد نظر، شرایط عملیاتی و نیازهای خاص پروژه صورت گیرد.
برندهای شیر پروانه ای: کیتز-فد-کیستون-روتاری-میراب-خن بره اسپانیا
